SEEbiz SlovenijaSEEbiz SlovenijaSEEbiz SlovenijaSEEbiz SlovenijaSEEbiz SlovenijaSEEbiz SlovenijaSEEbiz Slovenija
GODIŠNJICE
 
Trideseta godišnjica smrti Meše Selimovića
Autor/izvor: SEEbiz / Tanjug
Datum objave: 11.07.2012. - 10:35:59

BEOGRAD - Danas, 11. jula, navršava se 30 godina od smrti proslavljenog književnika Meše Selimovića (1910-1982).

Selimovićev roman "Derviš i smrt" dobio je sve značajnije domaće književne nagrade a taj, kao i njegov roman "Tvrđava", prevedeni su na više jezika širom sveta.

Mehmedalija Meša Selimović je rođen u Tuzli 1910. godine. Posle završenog Filozofskog fakulteta u Beogradu, do početka Drugog svetskog rata, radio je u Tuzli kao profesor trgovačke škole i potom gimnazije. Zatvoren je 1942, a iduće godine je prešao se na slobodnu teritoriju.

Do kraja Drugog svetskog rata bio je pripadnik Narodnooslobodilačkog pokreta, između ostalog i politički komesar Tuzlanskog odreda. Posle rata je radio kao nastavnik Više pedagoške akademije u Sarajevu i tek osnovanom Sarajevskom univerzitetu, bio je direktor Bosnafilma, Narodnog pozorišta u Sarajevu i glavni i odgovorni urednik izdavačkog preduzeća "Svjetlost".

Zbog prigušenog sukoba s tadašnjim političkim rukovodstvom BiH, napustio je Sarajevo i sa porodicom se preselio u Beograd.

Uz Selimovićeve porodične prilike je vezan jedan, u to vreme, neobičan događaj, okarakterisan i kao skandal. Selimović je, naime, nekoliko godina bio izvan članstva Komunističke partije koja ga je 1947. godine kaznila na taj način jer je nevenčano živeo sa svojom budućom suprugom Daroslavkom Darom Božić, koju je njegova prva supruga, u partijskim i pravosudnim organima optuživala između ostalog i da je "bivša buržujka".

Usledili su istraga i saslušanja, prigovarano mu je što o tome nije obavestio partiju, ali je posle nekoliko godina ipak vraćen u članstvo partije. Selimović je autor zbirki pripovedaka "Prva četa" i "Tuđa zemlja" (1957). Njegovi su romani "Tišine" (1961), "Magla i mjesečina" (1965), "Derviš i smrt" (1966), "Tvrđava" (1970), "Ostrvo" (1974). Napisao je studije i eseje "Za i protiv Vuka" (1967), "Eseji i ogledi" (1966). Autobiografski spis "Sjećanja" objavio je 1957. godine.

Selimović je umro 11. jula 1982. a sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

Meša Selimović u pismu upućenom SANU 1976. godine

"Potičem iz muslimanske porodice, po nacionalnosti sam Srbin. Pripadam srpskoj literaturi, dok književno stvaralaštvo u Bosni i Hercegovini, kome takođe pripadam, smatram samo zavičajnim književnim centrom, a ne posebnom književnošću srpskohrvatskog književnog jezika. Jednako poštujem svoje poreklo i svoje opredeljenje, jer sam vezan za sve što je odredilo moju ličnost i moj rad. Svaki pokušaj da se to razdvaja, u bilo kakve svrhe, smatrao bih zloupotrebom svog osnovnog prava zagarantovanog Ustavom. Pripadam, dakle, naciji i književnosti Vuka, Matavulja, Stevana Sremca, Borisava Stankovića, Petra Kočića, Ive Andrića, a svoje najdublje srodstvo sa njima nemam potrebu da dokazujem."

"Znali su to, uostalom, i članovi uređivačkog odbora edicije 'Srpska književnost u sto knjiga', koji su takođe članovi Srpske akademije nauka i umetnosti, i sa mnom su zajedno u odeljenju jezika i književnosti: Mladen Leskovac, Dušan Matić, Vojislav Đurić i Boško Petrović. Nije zato slučajno što ovo pismo upućujem Srpskoj akademiji nauka i umetnosti sa izričitim zahtjevom da se ono smatra punovažnim biografskim podatkom."